Vlaamse cultuur is een cadeau dat ik aan mijn zoon wil doorgeven
Wanneer Arthur op school in het Verenigd Koninkrijk vertelt dat Sinterklaas bij hem thuis op bezoek komt, geloven zijn klasgenootjes hem niet. Hij komt er zelfs wenend door thuis. Voor zijn Vlaamse mama Marijke Rivers-Andries wordt het de aanleiding om een prentenboek te schrijven. Met Arthur's First Sinterklaas wil ze niet alleen haar zoon, maar ook andere kinderen laten kennismaken met een stukje Vlaamse cultuur.
Marijke Rivers-Andries weet als geen ander wat het betekent om tussen verschillende talen en culturen te leven. Ze heeft meer dan twintig jaar ervaring in het onderwijs, werkte onder meer aan de International School of London en is vandaag zelfstandig aan de slag als meertalige leerkracht. Ook thuis is meertaligheid dagelijkse realiteit. Ze spreekt Nederlands met haar zoon Arthur en Engels met haar Britse echtgenoot. Arthur begrijpt het Nederlands goed, maar antwoordt meestal in het Engels.
Toch vindt Marijke het belangrijk om haar zoon de Vlaamse taal en cultuur mee te geven. "Het zou veel eenvoudiger zijn om de Vlaamse cultuur gewoon links te laten liggen en ons volledig op de Britse cultuur te focussen. Maar dat voelt heel fout aan. De Vlaamse cultuur is een cadeau dat ik aan Arthur kan doorgeven. Het zou een ongelofelijk gemiste kans zijn mocht ik dat niet doen."
Choco, Cécémel en Sinterklaas
Dat doorgeven zit niet alleen in grote tradities. Het zijn vaak de kleine dingen die het verschil maken: boterhammen met choco, Cécémel drinken en bij elke maaltijd 'smakelijk' zeggen. Ook pannenkoeken, croque-monsieurs, witloof uit de oven en de viering van 21 juli met typisch Belgisch eten horen erbij.
"Het gaat om de kleine dingen die voor Arthur ondertussen helemaal normaal zijn. Daar heb ik bewust over moeten nadenken toen hij klein was. Nu gaat het vanzelf. Pas wanneer we bezoek hebben, beseffen we soms dat we iets doen wat voor anderen misschien een beetje vreemd is," vertelt ze met een knipoog.
Sinterklaas krijgt daarbij een bijzondere plaats. Vanaf november klinken de Sinterklaasliedjes in huis en kijkt het gezin elke avond naar het Sinterklaasjournaal. Ze volgen de intrede van Sinterklaas in Antwerpen, versieren het huis, schrijven een brief en zetten Arthurs schoentje. De nacht van 5 op 6 december blijft bijzonder spannend.
Een verhaal met een persoonlijke aanleiding
Toch verliep het doorgeven van die traditie niet altijd vanzelfsprekend. Vorig jaar vertelde Arthur op school enthousiast aan zijn vriendjes dat Sinterklaas op 6 december bij hem thuis zou langskomen. Zijn klasgenootjes geloofden hem niet en zeiden dat hij het allemaal verzonnen had. Arthur kwam wenend thuis.
"Het enige wat Arthur wil, is erbij horen en 'normaal' zijn. Al die 'rare' tradities van zijn mama zorgen ervoor dat hij anders is. Mijn moederhart brak volledig!"
Marijke wilde haar zoon helpen en besloot een verhaal te schrijven waarmee ze ook zijn klasgenootjes kon laten kennismaken met Sinterklaas. Ze ging het boek zelf in de klas voorlezen. Op 6 december liet Sinterklaas er bovendien speciaal een zak koekjes achter. Arthur mocht die heel fier uitdelen.
Een Engelstalig boek met Vlaamse woorden
Zo ontstond Arthur's First Sinterklaas. In het prentenboek verhuist Arthur met zijn familie vanuit een Engelstalig land naar Antwerpen. Wanneer hij op school voor het eerst over Sinterklaas hoort, weet hij niet wie die bijzondere figuur is. Samen met zijn klasgenootje Noor ontdekt hij de traditie en leert hij zijn eerste Nederlandse woorden.
Het verhaal is in het Engels geschreven, maar bevat bewust Vlaamse en Nederlandse woorden zoals mijter, staf en zak.
"Als meertaligheidsspecialiste ben ik veel bezig met de thuistaal en met translanguaging: het gebruiken van twee of meer talen om een idee uit te werken. Wanneer je over tradities schrijft, zijn er woorden die je niet kunt vertalen. Ze zijn gewoon zoals ze zijn. Vandaar dat die woorden in het Nederlands gebleven zijn."
Meertalig opvoeden doe je niet alleen
Ook al is Marijke professioneel met meertaligheid bezig, als moeder ervaart ze hoe uitdagend het kan zijn om consequent twee talen door te geven. Vooral wanneer slechts één ouder de Vlaamse taal spreekt, vraagt dat heel wat doorzettingsvermogen.
"De OPOL-methode (One Parent, One Language), waarbij elke ouder consequent één taal spreekt met het kind, is heel moeilijk vol te houden als je geen 'tribe' achter je hebt staan. Het lukt enkel wanneer er ook andere mensen in je omgeving zijn die die taal met je kind spreken. En dat is niet altijd evident."
Ze merkt ook hoe belangrijk het is om steun te hebben van familie en vrienden. Bezoekjes aan België moeten soms bewust worden ingepland om vertrouwde tradities en gewoontes levend te houden. Het kan best eenzaam zijn als je die steun niet hebt.
Met haar prentenboek hoopt Marijke andere gezinnen te inspireren om de Vlaamse taal en cultuur op hun eigen manier door te geven. Voorlopig blijft het bij dit ene boek, maar een vervolg sluit ze niet uit. Ze hoort zelfs graag van lezers welke Vlaamse tradities of elementen uit onze taal en cultuur ze in een volgend verhaal zouden willen terugzien.
Zelf aan de slag met Vlaamse woordjes?
Marijke stelt speciaal voor de lezers van Vlamingen in de Wereld een woordenschatoefening ter beschikking. Een leuke manier om samen met je kinderen enkele Vlaamse en Nederlandse woorden te ontdekken: Download de woordenschatoefening
Benieuwd naar het boek en de oefening? Ontdek Arthur's First Sinterklaas